Deel 2: "Vaarten in venen, een PeelMondriaan" (vervolg)


 Bij de St (Willibrordus)  Wilbersput staat een replica van  de grenssteen, die op 12 mei  1761 werd geplaatst tussen de  Oostenrijkse Nederlanden,  waarvan Meijel de noordelijkste  punt was en de Zeven  Verenigde Provinciën. Dit is te  zien aan de wapens op de steen:  een adelaar en een leeuw  met  zeven pijlen. In 1549 was hier al  een grenssteen geplaatst op een  stuk grond dat Luttel Meijel-                                                                                                heette.


Helenaveen werd eertijds “het strooien dorp” genoemd. Op 15 oktober 1857, vier jaar na de eerste spade, verzorgde rector Nuyts de eerste kerkdienst in een noodkerk aan de Fruitweg. Rector Nuyts schreef in een van zijn brieven aan Mgr. Zwijsen, bisschop van Den Bosch: “Het volk in de Peel is volkomen verwaarloosd. Ik liep in twee en een half uur van Liessel naar het veen. Ik zag de hutten en was als door een donderslag getroffen”.


Wij starten onze tocht in Herberg de Morgenstond. Waar eens de “Poepen” en de “Oliekonten” onder het afdak het gerstenat dronken is het terras nu gevuld met fietsers in ruste. Hier streek Toon Kortooms, de schrijver van “Mijn kinderen eten turf”, dikwijls neer. In zijn laatste herfst van 1998 vertelde hij gezeten op dit terras voor Radio Omroep Limburg. “Ik ben verknocht aan deze herberg. Je kunt er eten uit ”De knapzak”, of “De pan op de toffel”, echte Peelwerkerskost. Straks rijd ik weer door het mooiste laantje van het noordelijk halfrond naar Helenaveen. Dan is mijn dag weer goed”.


 Zijn vader was directeur van het gemeentelijk  veenbedrijf van Deurne. De turfstooiselfabriek en de  woningen van directeur Kortooms en die van de  opzichters lagen op een steenworp afstand op  Deurnes grondgebied. In Griendtsveen voelden ze  zich thuis in school en kerk. Op maandag 23 februari  1981 werd Toon Kortooms 65 jaar. Hij vertelde aan    Hans Sternsdorff voor het Dagblad voor Noord-  Limburg over zijn jeugdherinneringen en zijn liefde  voor Griendtsveen.Toon Kortooms, de Peelschrijver,  kan er op bogen dat hij een van de meest gelezen  auteurs van dit land is. Oplagen: Beekman en  Beekman, anderhalf miljoen. ”Help de dokter  verzuipt”, (verfilmd) 350.000.”Mijn kinderen eten        Toon Kortooms                            turf”, bijna een half miljoen”.

 

 

IJspret in Griendtsveen rond 1900. We zien hier hoofdopzichter Schellings met enkele gezinsleden. Het gewone volk kijkt toe. Op de achtergrond de Barbarakerk en de pastorie die in de herfst van 1895 gereed kwamen.




Grafmonument van Toon Kortooms, de schrijver van vele Peelromans.



  


Dezelfde lokatie als links, een eeuw later. Griendstveen: “Alles wit in neveldos. Sneeuw zo rein en ongeschonden”.